ఇంధన కాల్పుల విరమణకు ఉక్రెయిన్ గుడ్‌బై.. రష్యా ర్యాజాన్ రిఫైనరీపై డ్రోన్ దాడి

అంతర్జాతీయ డెస్క్: రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధంలో ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలపై దాడులు మరోసారి కీలక అంశంగా మారాయి. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ప్రతిపాదించిన ఇంధన కాల్పుల విరమణకు ఇకపై కట్టుబడి ఉండబోమని ఉక్రెయిన్ అధ్యక్షుడు వొలోదిమిర్ జెలెన్‌స్కీ ప్రకటించినట్లు కథనం తెలిపింది. రష్యా తమ దేశంలోని విద్యుత్, ఇంధన సదుపాయాలను లక్ష్యంగా చేసుకుంటూనే ఉన్నందున ఉక్రెయిన్ ఒక్కటే సంయమనం పాటించడం సాధ్యం కాదని ఆయన స్పష్టం చేసినట్లు పేర్కొంది. ఈ ప్రకటనకు కొద్దిసేపటికే రష్యాలోని ర్యాజాన్ ప్రాంతంలో ఉన్న చమురు శుద్ధి కేంద్రాన్ని ఉక్రెయిన్ డ్రోన్లు లక్ష్యంగా చేసుకున్నట్లు సమాచారం. మాస్కోకు ఆగ్నేయంగా సుమారు 300 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ఈ రిఫైనరీ రష్యా ఇంధన వ్యవస్థలో ముఖ్యమైన కేంద్రాల్లో ఒకటిగా భావించబడుతుంది. ఉక్రెయిన్ గతంలో కూడా రష్యా చమురు శుద్ధి కేంద్రాలు, ఇంధన నిల్వలు, రవాణా వ్యవస్థలను లక్ష్యంగా చేసుకుని డ్రోన్ దాడులు నిర్వహించింది. కీవ్ దృష్టిలో ఈ కేంద్రాలు సాధారణ వాణిజ్య ఆస్తులు మాత్రమే కావు. రష్యా సైనిక యంత్రాంగానికి అవసరమైన ఇంధనం, ప్రభుత్వానికి వచ్చే ఆదాయంలో ఇవి కీలకమైన భాగమని ఉక్రెయిన్ వాదిస్తోంది. అందుకే ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలను లక్ష్యంగా చేసుకోవడం ద్వారా రష్యా యుద్ధ సామర్థ్యాన్ని ఆర్థికంగా బలహీనపరచవచ్చని కీవ్ భావిస్తోంది. ఇక జెలెన్‌స్కీ తాజా వ్యాఖ్యలు అమెరికాతో ఉక్రెయిన్ సంబంధాల్లో పెరుగుతున్న విభేదాలను కూడా చూపిస్తున్నాయి. రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్‌తో ట్రంప్ వ్యవహరిస్తున్న తీరు తనను నిరాశపరిచిందని ఆయన వ్యాఖ్యానించినట్లు కథనం పేర్కొంది. ‘ట్రంప్ మిమ్మల్ని మోసం చేసినట్లు భావిస్తున్నారా?’ అన్న ప్రశ్నకు జెలెన్‌స్కీ ‘అవును’ అని సమాధానమిచ్చినట్లు తెలిపింది. ఈ వ్యాఖ్య రాజకీయంగా గంభీరమైనది. ఎందుకంటే యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి ఉక్రెయిన్‌కు అమెరికా ప్రధాన సైనిక, ఆర్థిక మద్దతుదారుగా ఉంది. అమెరికా అందించే ఆయుధాలు, ఉపగ్రహ సమాచారం, నిఘా సహాయం, ఆర్థిక ప్యాకేజీలు—all ఉక్రెయిన్ యుద్ధ సామర్థ్యంలో కీలక పాత్ర పోషించాయి. అమెరికా విధానం రష్యా వైపు మొగ్గు చూపుతోందన్న భావన కీవ్‌లో బలపడితే, ఉక్రెయిన్ యూరప్‌పై మరింత ఆధారపడాల్సిన పరిస్థితి రావచ్చు. ఈ నేపథ్యంలో జెలెన్‌స్కీ ఇప్పటికే యూరోపియన్ దేశాలతో సంబంధాలను బలోపేతం చేసేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నారు. ఫ్రాన్స్, జర్మనీ, బ్రిటన్, పోలాండ్, నార్డిక్ దేశాలు, బాల్టిక్ దేశాలు ఉక్రెయిన్‌కు సైనిక, ఆర్థిక సహాయం కొనసాగిస్తున్నప్పటికీ, అమెరికా స్థాయి సహాయాన్ని పూర్తిగా భర్తీ చేయడం తక్షణంలో సులభం కాదు. ప్రత్యేకంగా ఉపగ్రహ నిఘా, దీర్ఘశ్రేణి ఆయుధాలు, గాలి రక్షణ వ్యవస్థలు, క్షిపణి రక్షణ వంటి రంగాల్లో అమెరికా పాత్ర పెద్దది. అందుకే జెలెన్‌స్కీ అమెరికాతో సంబంధాలను పూర్తిగా తెంచుకునే స్థితిలో లేరు. కానీ అమెరికా-రష్యా మధ్య జరిగే కొత్త ఇంధన లేదా వాణిజ్య ఒప్పందాలు ఉక్రెయిన్ ఆందోళనను పెంచుతున్నాయి. కథనం ప్రకారం అమెరికా-రష్యా మధ్య డీజిల్ సరఫరాకు సంబంధించిన ఒప్పందం ఉక్రెయిన్ అసంతృప్తికి ప్రధాన కారణాల్లో ఒకటిగా మారింది. కీవ్ వాదన సూటిగా ఉంది. రష్యా నుంచి అమెరికా లేదా ఇతర దేశాలు ఇంధనాన్ని కొనుగోలు చేస్తే, ఆ ఆదాయం చివరకు మాస్కో ప్రభుత్వానికి చేరుతుంది. ఆ ఆదాయం యుద్ధ వ్యయాలకు ఉపయోగపడే అవకాశం ఉందని ఉక్రెయిన్ భావిస్తోంది. ఇది ఉక్రెయిన్‌కు వ్యూహాత్మక సమస్య. ఒకవైపు పాశ్చాత్య దేశాలు రష్యాపై ఆంక్షలు విధిస్తూ యుద్ధ సామర్థ్యాన్ని బలహీనపరచాలని చెబుతున్నాయి. మరోవైపు రష్యాతో ఇంధన వాణిజ్యం కొనసాగితే ఆంక్షల ప్రభావం తగ్గుతుందని కీవ్ వాదిస్తోంది. అందుకే జెలెన్‌స్కీ రష్యా ఇంధన రంగంపై మరింత కఠిన ఆర్థిక ఒత్తిడి కొనసాగించాలని కోరుతున్నారు. అయితే ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలపై దాడులు మరో పెద్ద ప్రమాదాన్ని కూడా కలిగిస్తాయి. చమురు శుద్ధి కేంద్రాలు, విద్యుత్ ప్లాంట్లు, గ్యాస్ నిల్వలు దెబ్బతింటే కేవలం సైనిక రంగమే కాదు, సాధారణ ప్రజల జీవితాలపై కూడా ప్రభావం పడుతుంది. ఇంధన ధరలు పెరగవచ్చు. విద్యుత్ సరఫరాలో అంతరాయం రావచ్చు. పర్యావరణ నష్టం కూడా సంభవించవచ్చు. అందువల్ల ఇలాంటి దాడులు అంతర్జాతీయంగా వివాదాస్పదంగా మారుతాయి. రష్యా కూడా ఉక్రెయిన్ విద్యుత్ కేంద్రాలు, ట్రాన్స్‌మిషన్ గ్రిడ్‌లు, గ్యాస్ సదుపాయాలపై దాడులు చేసినట్లు గతంలో అనేకసార్లు ఆరోపణలు వచ్చాయి. ప్రత్యేకంగా శీతాకాలానికి ముందు ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలపై దాడులు జరిగితే ఉక్రెయిన్ ప్రజలకు భారీ సమస్యలు వస్తాయి. ఈ నేపథ్యంతోనే అమెరికా పరిమిత ఇంధన కాల్పుల విరమణ ప్రతిపాదించినట్లు కథనం పేర్కొంటోంది. కానీ ఈ ఒప్పందం రెండు పక్షాలూ సమానంగా పాటించకపోతే అది పనిచేయదు. ఉక్రెయిన్ వాదన ప్రకారం రష్యా దాడులు కొనసాగుతుండగా తాము మాత్రమే రష్యా రిఫైనరీలను లక్ష్యంగా చేసుకోకుండా ఉండటం వ్యూహాత్మకంగా అన్యాయం. అందుకే ‘ఇక పరిమితి ముగిసింది’ అన్న భావనతో జెలెన్‌స్కీ స్పందించినట్లు కథనం సూచిస్తోంది. ర్యాజాన్ రిఫైనరీపై దాడి కూడా ఈ మార్పుకు సంకేతంగా చూడవచ్చు. రష్యా భూభాగంలో లోతుగా ఉన్న ఇంధన కేంద్రాలను లక్ష్యంగా చేసుకోవడం ద్వారా ఉక్రెయిన్ తన దీర్ఘశ్రేణి డ్రోన్ సామర్థ్యాన్ని చూపిస్తోంది. డ్రోన్లు ఆధునిక యుద్ధంలో తక్కువ ఖర్చుతో పెద్ద ఆర్థిక నష్టం కలిగించే ఆయుధాలుగా మారాయి. సాంప్రదాయ క్షిపణులతో పోలిస్తే డ్రోన్లు తక్కువ వ్యయంతో తయారు చేయవచ్చు. ఒకేసారి పెద్ద సంఖ్యలో పంపితే గాలి రక్షణ వ్యవస్థలపై ఒత్తిడి పెంచవచ్చు. ఇది ఉక్రెయిన్‌కు ప్రత్యేకంగా ఉపయోగపడుతోంది. రష్యా వైమానిక రక్షణ బలమైనప్పటికీ, దేశ విస్తీర్ణం చాలా పెద్దది. ప్రతి చమురు శుద్ధి కేంద్రం, నిల్వ కేంద్రం, విద్యుత్ వ్యవస్థను సమానంగా రక్షించడం కష్టం. ఈ బలహీనతను ఉక్రెయిన్ ఉపయోగించుకోవాలని చూస్తోంది. అయితే ప్రతి విజయవంతమైన దాడి తర్వాత రష్యా ప్రతీకార దాడులు పెంచే ప్రమాదం కూడా ఉంది. దీంతో యుద్ధం మరింత తీవ్రమయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. ఇంధన కేంద్రాలు పరస్పరం లక్ష్యంగా మారితే రెండు దేశాల పౌర మౌలిక సదుపాయాలపై ఒత్తిడి పెరుగుతుంది. ఇది శాంతి చర్చలకు కూడా ప్రతికూలంగా మారవచ్చు. మరోవైపు అమెరికా పాత్ర ఇక్కడ అత్యంత కీలకం. ట్రంప్ పరిపాలన యుద్ధాన్ని త్వరగా ముగించాలని భావిస్తే మాస్కో, కీవ్ రెండింటిపైనా ఒత్తిడి తీసుకురావాలి. కేవలం ఉక్రెయిన్‌పై ఒత్తిడి పెరిగిందనే భావన వస్తే కీవ్ అమెరికాపై నమ్మకం కోల్పోవచ్చు. అదే సమయంలో రష్యాపై అధిక ఒత్తిడి పెంచితే మాస్కో చర్చల నుంచి వెనక్కి వెళ్లే అవకాశం ఉంటుంది. ఈ సమతుల్యతను నిర్వహించడం వాషింగ్టన్‌కు సులభం కాదు. జెలెన్‌స్కీ ‘అమెరికా తటస్థంగా ఉంటే అభ్యంతరం లేదు’ అన్న భావన వ్యక్తం చేసినట్లు కథనం పేర్కొంది. ఇది గమనించాల్సిన వ్యాఖ్య. ఎందుకంటే ఉక్రెయిన్ ఇప్పటివరకు అమెరికా నుంచి స్పష్టమైన మద్దతును కోరింది. ఇప్పుడు కనీసం రష్యా పక్షాన కనిపించకపోవడమే ముఖ్యమని చెప్పడం సంబంధాల్లో వచ్చిన ఒత్తిడికి సంకేతంగా చూడవచ్చు. ఇక యూరప్‌కు కూడా ఈ పరిణామాలు ఒక పరీక్ష. అమెరికా పాత్ర తగ్గితే ఉక్రెయిన్ రక్షణ బాధ్యతలో యూరప్ పెద్ద భాగం తీసుకోవాల్సి వస్తుంది. దానికి భారీ ఆర్థిక వ్యయం అవసరం. రక్షణ ఉత్పత్తి పెంచాలి. క్షిపణులు, గోలాలు, డ్రోన్లు, గాలి రక్షణ వ్యవస్థలు వేగంగా తయారు చేయాలి. అదే సమయంలో యూరోపియన్ ప్రజల్లో యుద్ధ అలసట పెరిగితే ప్రభుత్వాలపై రాజకీయ ఒత్తిడి రావచ్చు. ఇది జెలెన్‌స్కీ ముందున్న మరో సవాలు. యుద్ధం ఎంతకాలం కొనసాగుతుందో తెలియని పరిస్థితిలో మద్దతును నిలబెట్టుకోవడం కష్టమే. అందుకే ఆయన రష్యా ఇంధన రంగంపై ఆర్థిక ఒత్తిడి పెంచడం ద్వారా యుద్ధాన్ని త్వరగా ముగించే పరిస్థితి సృష్టించాలని కోరుతున్నారు. అయితే ఆ వ్యూహం విజయవంతమవుతుందా అన్నది స్పష్టంగా చెప్పలేం. రష్యా ఇప్పటికే ప్రత్యామ్నాయ మార్కెట్లు, వాణిజ్య మార్గాలు, చమురు రవాణా వ్యవస్థలను అభివృద్ధి చేసుకుంది. ఆంక్షలను పూర్తిగా అమలు చేయకపోతే వాటి ప్రభావం పరిమితమే. అందుకే ఉక్రెయిన్ పాశ్చాత్య దేశాల మధ్య మరింత సమన్వయం కోరుతోంది. మొత్తంగా తాజా పరిణామాలు రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధంలో మరో ఉద్రిక్త దశకు సంకేతం. ఇంధన కాల్పుల విరమణ ముగిసిందన్న జెలెన్‌స్కీ ప్రకటన, ర్యాజాన్ రిఫైనరీపై డ్రోన్ దాడి, అమెరికా-రష్యా ఇంధన ఒప్పందాలపై కీవ్ అసంతృప్తి—all కలిసి యుద్ధ రాజకీయాలను మరింత సంక్లిష్టం చేస్తున్నాయి. ఇక నుంచి రష్యా ఇంధన సదుపాయాలపై ఉక్రెయిన్ దాడులు పెరుగుతాయా? రష్యా ప్రతీకారం ఎలా ఉంటుంది? అమెరికా మధ్యవర్తిత్వం కొనసాగుతుందా? యూరప్ ఉక్రెయిన్‌కు మరింత మద్దతు ఇస్తుందా? అన్న ప్రశ్నలకు రాబోయే పరిణామాలు సమాధానం ఇవ్వనున్నాయి.