ఏపీలో రాష్ట్రపతి పాలన విధించాలి: వైఎస్ జగన్ డిమాండ్

అమరావతి: ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల నామినేషన్ల నేపథ్యంలో రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతున్న వేళ వైసీపీ అధ్యక్షుడు, మాజీ ముఖ్యమంత్రి వైఎస్ జగన్ మోహన్ రెడ్డి తీవ్ర ఆరోపణలు చేశారు. రాష్ట్రంలో రాజ్యాంగ వ్యవస్థ సరిగా పనిచేయడం లేదని, ప్రజాస్వామ్య ప్రక్రియకు ఆటంకాలు కలుగుతున్నాయని పేర్కొంటూ రాష్ట్రపతి పాలన విధించాలని కేంద్రాన్ని కోరారు. జగన్ ఈ డిమాండ్‌ను శనివారం సోషల్ మీడియా వేదికగా ఉంచినట్లు వార్తా కథనాలు పేర్కొన్నాయి. indiagazette.com జగన్ ప్రధాన ఆరోపణ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల నామినేషన్ల ప్రక్రియపై ఉంది. గత రెండు రోజులుగా వైసీపీ అభ్యర్థులను కొన్ని చోట్ల నామినేషన్లు వేయనివ్వడం లేదని ఆయన ఆరోపించారు. తమ పార్టీ అభ్యర్థులు నామినేషన్ కేంద్రాలకు వెళ్లకుండా అడ్డుకుంటున్నారని, వారిని భయపెడుతున్నారని, అధికార యంత్రాంగం తటస్థంగా వ్యవహరించడం లేదని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు. అయితే ఇవి వైసీపీ వైపు నుంచి వచ్చిన రాజకీయ ఆరోపణలు. వాటిపై ఎన్నికల అధికారులు, పోలీసులు, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం లేదా ఇతర స్వతంత్ర సంస్థల అధికారిక నిర్ధారణ అవసరం. ఇటీవల పుంగనూరులో జరిగిన రాజకీయ ఘర్షణలు ఈ వివాదాన్ని మరింత తీవ్రం చేశాయి. వైసీపీ ఎంపీ మిథున్ రెడ్డిపై దాడి జరిగిందని జగన్ ఆరోపిస్తూ ఆయనతో ఫోన్‌లో మాట్లాడి పరిస్థితిని తెలుసుకున్నట్లు వార్తా కథనాలు తెలిపాయి. అదే సమయంలో అక్కడ వాహనాల ధ్వంసం, టీడీపీ-వైసీపీ వర్గాల మధ్య ఘర్షణలు చోటుచేసుకున్నట్లు కూడా నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. ఈ ఘటనల తర్వాత స్థానిక ఎన్నికలు భయరహిత వాతావరణంలో జరగాలంటే కేంద్ర పారామిలిటరీ బలగాలను మోహరించాలని జగన్ డిమాండ్ చేశారు. ఎన్నికల ప్రక్రియలో అధికార పార్టీ ప్రభావం ఉందని ఆయన ఆరోపిస్తూ, న్యాయస్థానాలను కూడా ఆశ్రయిస్తామని చెప్పారు. జగన్ వాదనలో ప్రధాన అంశం “లెవల్ ప్లేయింగ్ ఫీల్డ్”. అంటే ప్రతి పార్టీ అభ్యర్థికి నామినేషన్ వేయడానికి, ప్రచారం చేయడానికి, ఓటర్లను కలవడానికి సమాన అవకాశం ఉండాలి. ఇది ఏ ఎన్నికలోనైనా ప్రాథమిక ప్రజాస్వామ్య ప్రమాణం. ఈ ప్రమాణం ఉల్లంఘించబడిందని ఏ పార్టీ ఆరోపించినా, ఎన్నికల సంఘం, పోలీసులు, న్యాయస్థానాలు వాస్తవ పరిస్థితిని పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది. కానీ రాష్ట్రపతి పాలన డిమాండ్ మాత్రం చాలా పెద్ద రాజ్యాంగపరమైన అడుగు. భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 356 ప్రకారం, ఒక రాష్ట్రంలో రాజ్యాంగ యంత్రాంగం విఫలమైందని రాష్ట్రపతి సంతృప్తి చెందినప్పుడు రాష్ట్రపతి పాలన విధించవచ్చు. అది సాధారణ రాజకీయ విభేదం లేదా కొన్ని స్థానిక ఘర్షణలతో ఆటోమేటిక్‌గా అమల్లోకి వచ్చే వ్యవస్థ కాదు. సాధారణంగా గవర్నర్ నివేదిక, కేంద్ర ప్రభుత్వ అంచనా, రాజ్యాంగపరమైన పరిస్థితి వంటి అంశాలు కీలకంగా ఉంటాయి. అందుకే “రాష్ట్రపతి పాలన విధించాలి” అనే డిమాండ్ ఒక రాజకీయ-రాజ్యాంగ డిమాండ్ మాత్రమే; అది అమలవుతుందా లేదా అన్నది వేరే విషయం. ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న సమాచారంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం రాష్ట్రపతి పాలన దిశగా చర్యలు ప్రారంభించినట్లు విశ్వసనీయ ఆధారం కనిపించడం లేదు. ఇక స్థానిక ఎన్నికల నేపథ్యం కూడా కీలకం. వైసీపీ గత కొన్ని వారాలుగా స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల కోసం తన కేడర్‌ను సిద్ధం చేస్తోంది. అన్ని స్థానాల్లో పోటీ చేయాలని జగన్ పార్టీ శ్రేణులకు సూచించినట్లు గత నెలల్లో వచ్చిన వార్తలు చెబుతున్నా ఇక అధికార కూటమి వైపు టీడీపీ, జనసేన, బీజేపీ కూడా స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల కోసం సీట్ల సర్దుబాటు, అభ్యర్థుల ఎంపికపై దృష్టి పెట్టాయి. నగర స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో కూటమి పార్టీల మధ్య సీట్ల సర్దుబాటుపై ఒప్పందం కుదిరినట్లు తాజా నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. దీంతో స్థానిక ఎన్నికలు సాధారణ మున్సిపల్ పోటీగా కాకుండా రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో ప్రతిష్ఠాత్మక పోరుగా మారాయి. 2024 అసెంబ్లీ ఎన్నికల తర్వాత వైసీపీకి ఇది భారీ స్థాయి స్థానిక పరీక్షగా భావించవచ్చు. అదే సమయంలో అధికార కూటమికి ఇది తన రాజకీయ బలాన్ని స్థానిక స్థాయిలో నిలబెట్టుకునే అవకాశం. అందుకే నామినేషన్ల దశ నుంచే ఉద్రిక్తతలు పెరగడం ఆశ్చర్యకరం కాదు. కానీ రాజకీయ పోటీ తీవ్రంగా ఉందన్న కారణంతో హింసను సహజంగా చూడలేం. ఏ పార్టీ కార్యకర్తలు చేసినా దాడులు, బెదిరింపులు, నామినేషన్ అడ్డుకోవడం వంటి చర్యలు ఎన్నికల విశ్వసనీయతను దెబ్బతీస్తాయి. ఇక్కడ రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం పాత్ర చాలా కీలకం. నామినేషన్ కేంద్రాల వద్ద సీసీటీవీ పర్యవేక్షణ, పోలీసు బందోబస్తు, అభ్యర్థులకు సురక్షిత ప్రవేశం, ఫిర్యాదులపై వేగవంతమైన స్పందన—all అవసరం. ఒక పార్టీ ఆరోపణలతోనే పరిస్థితిని నిర్ణయించకూడదు. అదే సమయంలో ఆరోపణలను తేలికగా తీసుకోవడం కూడా సరైంది కాదు. నామినేషన్లను అడ్డుకున్నారనే ఆరోపణలు ఉంటే ప్రతి ఘటనను ప్రాంతాలవారీగా పరిశీలించాలి. వీడియో ఆధారాలు, పోలీసు రికార్డులు, రిటర్నింగ్ అధికారుల నివేదికలు, ఫిర్యాదుల సమయం—all చూసి నిర్ణయం తీసుకోవాలి. ఇలా చేస్తే రాజకీయ ప్రచారం, వాస్తవ ఉల్లంఘన మధ్య తేడా స్పష్టమవుతుంది. ప్రస్తుతం వైసీపీ ప్రధానంగా రెండు డిమాండ్లు చేస్తోంది. మొదటిది కేంద్ర జోక్యం. రెండవది కేంద్ర బలగాల మోహరింపు. రాష్ట్రపతి పాలన డిమాండ్ రాజకీయంగా అత్యంత తీవ్రమైనది. కేంద్ర బలగాల డిమాండ్ మాత్రం ఎన్నికల భద్రతకు సంబంధించిన ప్రాక్టికల్ అంశం. అయితే కేంద్ర బలగాల మోహరింపు కూడా రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, కేంద్ర హోంశాఖల మధ్య సమన్వయం అవసరమైన విషయం. ఇది ఒక పార్టీ డిమాండ్‌తోనే స్వయంచాలకంగా జరిగేది కాదు. ఇక్కడ మరో అంశం—మిథున్ రెడ్డి ఘటన. వైసీపీ దాన్ని రాజకీయ హింసకు ఉదాహరణగా చూపిస్తోంది. కానీ మరోవైపు అధికార కూటమి నేతలు కూడా వైసీపీపై హింసాత్మక ప్రవర్తన ఆరోపిస్తున్నారు. అందుకే ఒక్కపక్ష కథనం ఆధారంగా మొత్తం రాష్ట్ర పరిస్థితిని అంచనా వేయడం సరైంది కాదు. ప్రతి ఘటనకు వేర్వేరు ఆధారాలు చూడాలి. ఈ రాజకీయ పోరులో “జంగిల్ రాజ్”, “ప్రజాస్వామ్యం ఖూనీ” వంటి పదాలు ఇరుపక్షాల ప్రచార భాషలో భాగమవుతాయి. అవి వాస్తవ నిర్ధారణకు ప్రత్యామ్నాయం కావు. రాజ్యాంగ వ్యవస్థ నిజంగా విఫలమైందా అన్నది కఠినమైన చట్టపరమైన ప్రమాణాలతోనే నిర్ణయించాలి. అందుకే రాష్ట్రపతి పాలన డిమాండ్‌ను రాజకీయ ప్రకటనగా నమోదు చేయడం సముచితం. దాన్ని ఇప్పటికే నిర్ధారించిన రాజ్యాంగ సంక్షోభంగా చెప్పడం మాత్రం సరైంది కాదు. స్థానిక ఎన్నికల్లో ఎన్నికల సంఘం స్వతంత్రత కూడా ఇప్పుడు పరీక్షకు వస్తోంది. అభ్యర్థుల ఫిర్యాదులు వచ్చినప్పుడు తక్షణ విచారణ జరుగుతుందా? పోలీసు అధికారులు రాజకీయ ఒత్తిడికి లోనవుతున్నారా? నామినేషన్ కేంద్రాల్లో అన్ని పార్టీలకు సమాన రక్షణ ఉందా? ఈ ప్రశ్నలకు పారదర్శక సమాధానాలు అవసరం. ఈ పరిస్థితిలో మీడియా పాత్ర కూడా కీలకం. ఒక పార్టీ ఆరోపణను headlineగా మాత్రమే ప్రచారం చేస్తే అది పూర్తి చిత్రం కాదు. ఎక్కడ ఘటన జరిగింది? ఎవరు ఫిర్యాదు చేశారు? ఎఫ్‌ఐఆర్ నమోదైందా? ఎన్నికల అధికారి ఏం చెప్పారు? పోలీసుల వెర్షన్ ఏమిటి? ఇలాంటి అంశాలు కూడా వార్తలో ఉండాలి. లేకపోతే రాజకీయ ఆరోపణే వాస్తవంగా మారే ప్రమాదం ఉంది. జగన్ డిమాండ్‌కు వెంటనే రాజ్యాంగపరమైన ఫలితం రావడం కష్టం. కానీ ఈ డిమాండ్ ద్వారా ఆయన రెండు రాజకీయ లక్ష్యాలను ముందుకు తీసుకెళ్లే ప్రయత్నం చేస్తున్నట్లు విశ్లేషించవచ్చు—మొదట స్థానిక ఎన్నికలలో వైసీపీ కార్యకర్తల్లో పోరాట భావన పెంచడం, రెండవది రాష్ట్ర పరిస్థితిపై జాతీయ స్థాయిలో దృష్టి ఆకర్షించడం. అయితే ఇది విశ్లేషణ మాత్రమే; జగన్ ఉద్దేశం ఇదే అని నిర్ధారించలేం. ఇక కేంద్రం స్పందన కూడా కీలకం. కేంద్ర హోంశాఖ లేదా గవర్నర్ కార్యాలయం నుంచి ఏదైనా అధికారిక స్పందన వస్తే రాష్ట్రపతి పాలన డిమాండ్‌కు మరింత రాజకీయ ప్రాధాన్యం వస్తుంది. అలాంటి స్పందన లేకుంటే ఇది ప్రధానంగా ఎన్నికల రాజకీయాల్లో భాగంగానే మిగిలే అవకాశం ఉంది. ప్రస్తుతానికి అందుబాటులో ఉన్న తాజా వార్తల్లో జగన్ రాష్ట్రపతి పాలన డిమాండ్ చేసిన విషయం ధృవీకరించబడింది. అలాగే పుంగనూరు ఘటన తర్వాత కేంద్ర బలగాలు కోరిన విషయం కూడా ఇతర మీడియా కథనాల్లో నమోదైంది. కానీ “రాష్ట్రంలో రాజ్యాంగం పూర్తిగా కుప్పకూలింది” అన్నది జగన్ చేసిన రాజకీయ ఆరోపణ; అది స్వతంత్రంగా నిర్ధారించబడిన వాస్తవం కాదు. ఈ తేడా వార్తలో తప్పనిసరిగా ఉండాలి. మొత్తంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల నామినేషన్ దశ రాజకీయంగా తీవ్ర ఉద్రిక్తంగా మారింది. వైసీపీ అభ్యర్థులను అడ్డుకుంటున్నారని, తమ నాయకులపై దాడులు జరుగుతున్నాయని జగన్ ఆరోపిస్తూ రాష్ట్రపతి పాలన కోరారు. ఇక పుంగనూరు ఘటన నేపథ్యంలో కేంద్ర బలగాల మోహరింపును కూడా డిమాండ్ చేశారు. అయితే రాష్ట్రపతి పాలన అమలు కావాలంటే రాజ్యాంగపరమైన ప్రత్యేక ప్రక్రియ, కేంద్ర అంచనా అవసరం. అందువల్ల ప్రస్తుత పరిణామాలను రాజకీయ ఆరోపణలు, ఎన్నికల భద్రత సమస్యలు, రాజ్యాంగ ప్రక్రియ—ఈ మూడు వేర్వేరు కోణాల్లో చూడాలి.