మనీశ్ గార్గ్‌పై ఈసీల ఫిర్యాదులు.. చర్యలకు క్యాబినెట్ సెక్రటేరియట్ నిరాకరణ

న్యూఢిల్లీ: ఎన్నికల సంఘం సీనియర్ డిప్యూటీ ఎలక్షన్ కమిషనర్ మనీశ్ గార్గ్‌పై ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్లు చేసిన ఫిర్యాదుల విషయంలో క్యాబినెట్ సెక్రటేరియట్ ప్రత్యక్ష చర్యలు తీసుకోలేదు. సుఖ్‌బీర్ సింగ్ సంధు, వివేక్ జోషి జూలై 29న క్యాబినెట్ సెక్రటరీ టి.వి. సోమనాథన్‌కు విడివిడిగా లేఖలు రాసి గార్గ్ పనితీరుపై అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేశారు. ఈ విషయం RTI ద్వారా బయటపడిన ఫైల్ నోటింగ్స్‌తో నిర్ధారితమైంది. ఈ వివాదానికి కేంద్రబిందువుగా నిలిచింది జూలై 28న జారీ చేసిన పని బాధ్యతల మార్పు ఉత్తర్వు. ఆ సమయంలో అడ్మినిస్ట్రేషన్ విభాగానికి ఇన్‌చార్జిగా ఉన్న మనీశ్ గార్గ్, ఇతర సమాన లేదా సీనియర్ అధికారుల పని బాధ్యతల్లో మార్పులు చేశారని ఇద్దరు ఈసీలు తమ లేఖల్లో పేర్కొన్నారు. ఈ మార్పులను కమిషన్‌తో చర్చించకుండానే అమలు చేశారని వారు అభ్యంతరం తెలిపారు. వివేక్ జోషి సంబంధిత ఫైల్‌ను కోరినా అందించలేదని తన లేఖలో పేర్కొన్నట్లు Indian Express వెల్లడించింది. సుఖ్‌బీర్ సింగ్ సంధు కూడా కమిషన్ ముందస్తు అనుమతి లేకుండా పని బాధ్యతల మార్పు చేయడం సరైంది కాదని అభ్యంతరం తెలిపినట్లు ఆ కథనం పేర్కొంది. ఇద్దరు కమిషనర్లు ఈ చర్యలు 2023లో అమల్లోకి వచ్చిన Chief Election Commissioner and Other Election Commissioners Actలోని కొన్ని నిబంధనలకు విరుద్ధమని కూడా పేర్కొన్నట్లు నివేదికలు చెబుతున్నాయి. అయితే క్యాబినెట్ సెక్రటేరియట్ భిన్నమైన పరిపాలనా దృక్పథాన్ని తీసుకుంది. ఎన్నికల సంఘం రాజ్యాంగబద్ధ స్వతంత్ర సంస్థ అని, కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ దాని అంతర్గత వ్యవహారాల్లో జోక్యం చేసుకోవడం సరికాదని ఫైల్ నోటింగ్స్ పేర్కొన్నాయి. ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్ల లేఖలు వారి వ్యక్తిగత హోదాలో వచ్చినవేనని, ఎన్నికల సంఘం మొత్తం నుంచి వచ్చిన అధికారిక కమ్యూనికేషన్‌గా వాటిని చూడలేమని క్యాబినెట్ సెక్రటేరియట్ పేర్కొంది. అలాంటి పరిస్థితిలో చర్యలు తీసుకుంటే అది రాజ్యాంగబద్ధ సంస్థ పనితీరులో జోక్యంగా భావించబడే అవకాశం ఉందని నోటింగ్స్‌లో పేర్కొన్నారు. అయితే ఫిర్యాదులను పూర్తిగా పక్కన పెట్టలేదు. క్యాబినెట్ సెక్రటేరియట్ ఇద్దరు ఈసీల లేఖలను స్వీకరించినట్లు ధృవీకరించి, వాటి కాపీలను చీఫ్ ఎలక్షన్ కమిషనర్ కార్యాలయానికి, Department of Personnel and Trainingకు పంపింది. మనీశ్ గార్గ్ ఆల్ ఇండియా సర్వీస్ అధికారి కావడంతో భవిష్యత్తులో ఆయనకు సంబంధించిన పరిపాలనా నిర్ణయాల్లో ఈ అంశాన్ని కూడా రికార్డులో ఉంచాలని సంబంధిత విభాగాలకు సూచించినట్లు RTI పత్రాలు వెల్లడించాయి. ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన విషయం స్పష్టంగా గుర్తించాలి. క్యాబినెట్ సెక్రటేరియట్ “ఫిర్యాదులు నిరాధారమైనవి” అని చెప్పలేదు. అలాగే గార్గ్‌పై వచ్చిన ఆరోపణలను తప్పుడు ఆరోపణలుగా కొట్టివేయలేదు. దాని నిర్ణయం ప్రధానంగా అధికార పరిధి, ఎన్నికల సంఘం స్వతంత్రత, అధికారిక కమ్యూనికేషన్ స్వరూపం వంటి అంశాలపై ఆధారపడి ఉంది. అంటే ఇది meritపై ఇచ్చిన clean chit కాదని చెప్పడం సరిగ్గా ఉంటుంది. ఇది procedural decision. ఎన్నికల సంఘం మొత్తం తరఫున అధికారికంగా విషయం పంపితే పరిస్థితి వేరుగా ఉండేదని ఫైల్ నోటింగ్స్ భావన సూచిస్తోంది. ఈ వివాదంపై ఎన్నికల సంఘం సెప్టెంబర్ 26న స్పందిస్తూ, జూలై 28 పని బాధ్యతల మార్పు ఉత్తర్వు తరువాత అమల్లోకి రాలేదని తెలిపినట్లు పలు నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. అలాగే వివాదం విధానపరమైన పెద్ద నిర్ణయాలకు కాకుండా, డిప్యుటేషన్‌పై ఉన్న అధికారికి సంబంధించిన పరిపాలనా అంశమని వివరించింది. మనీశ్ గార్గ్‌కు ఎన్నికల సంఘం ఐటీ వ్యవస్థల పర్యవేక్షణతో సంబంధం ఉండటం వల్ల ఈ వివాదం మరింత దృష్టిని ఆకర్షించింది. కొన్ని నివేదికల ప్రకారం, DG (IT) ఫైళ్ల routingలో మార్పులు చేయడం ద్వారా ఒక స్థాయి పర్యవేక్షణ తగ్గిందని ఇద్దరు కమిషనర్లు అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశారు. అయితే ఈ అంశంపై అన్ని వర్గాల అధికారిక పత్రాలు పూర్తిగా ప్రజా డొమైన్‌లో లేవు. కాబట్టి అంతర్గత ఉద్దేశాలు లేదా వ్యక్తిగత విభేదాలపై ఊహాగానాలు చేయడం సరైంది కాదు. RTI పత్రాలు నిర్ధారిస్తున్నది ప్రధానంగా మూడు విషయాలు మాత్రమే: ఇద్దరు ఈసీలు విడిగా ఫిర్యాదు చేశారు. క్యాబినెట్ సెక్రటేరియట్ ప్రత్యక్ష చర్యలు తీసుకోలేదు. అది ఎన్నికల సంఘం స్వతంత్రతను కారణంగా పేర్కొంది. మాజీ ఎన్నికల కమిషనర్ అశోక్ లావాసా కూడా ఈ వ్యవహారంపై మరింత స్పష్టత అవసరమని వ్యాఖ్యానించారు. కమిషన్ అంతర్గతంగా సమస్యను చర్చించిందా, ఏ నిర్ణయానికి వచ్చింది అన్నది ప్రజలకు తెలియాల్సిన అంశమని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. రాజకీయ విశ్లేషకుడు యోగేంద్ర యాదవ్ కూడా పూర్తి స్థాయి ఎన్నికల కమిషన్ సమావేశం ద్వారా సమస్యను పరిష్కరించాల్సిందని వ్యాఖ్యానించినట్లు కథనాలు పేర్కొన్నాయి. మొత్తంగా, ఈ వివాదం ఒక వ్యక్తిగత అధికారి పనితీరుపైనే కాకుండా, ఎన్నికల సంఘం అంతర్గత పరిపాలన, సభ్యుల మధ్య నిర్ణయ ప్రక్రియ, రాజ్యాంగ సంస్థల స్వతంత్రత వంటి విస్తృత అంశాలపై చర్చకు దారితీసింది.