కొత్త మొబైల్ రీచార్జ్ రూల్స్.. వాయిస్, SMS మాత్రమే కావాలంటే ప్రత్యేక ప్లాన్స్ తప్పనిసరి

మొబైల్ రీచార్జ్ ఖర్చులు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో డేటా అవసరం లేని వినియోగదారులకు మరిన్ని ఎంపికలు కల్పించే దిశగా టెలికం రెగ్యులేటరీ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (TRAI) కీలక మార్పులు చేసింది. ముఖ్యంగా కేవలం కాల్స్, SMS సేవలు మాత్రమే ఉపయోగించే వినియోగదారులు తప్పనిసరిగా డేటా ఉన్న బండిల్డ్ ప్లాన్లను కొనాల్సిన పరిస్థితిని తగ్గించడమే ఈ మార్పుల లక్ష్యం. TRAI అధికారిక సమాచారం ప్రకారం, 2024లోనే ప్రతి టెలికం సర్వీస్ ప్రొవైడర్ కనీసం ఒక Special Tariff Voucher (STV)ను కేవలం Voice మరియు SMS కోసం అందించాలని నిబంధన ప్రవేశపెట్టింది. ఈ ప్లాన్ల గరిష్ట వాలిడిటీ 365 రోజుల వరకు ఉండవచ్చు. ఈ మార్పు ముఖ్యంగా వృద్ధులు, తక్కువ ఆదాయం కలిగిన వినియోగదారులు, ఇంటర్నెట్ అవసరం లేని లేదా ఇంట్లో Wi-Fi మాత్రమే ఉపయోగించే వారికి ఉపయోగపడేలా రూపొందించబడింది. TRAI అయితే 2024 నిబంధనలు అమల్లోకి వచ్చిన తర్వాత టెలికం కంపెనీలు Voice-SMS only ప్లాన్లు తీసుకొచ్చినా, అవి చాలా పరిమిత కాలపరిమితుల్లో మాత్రమే అందుబాటులో ఉన్నాయని TRAI గుర్తించింది. ముఖ్యంగా 80/84 రోజులు లేదా 336/365 రోజుల వాలిడిటీ కలిగిన కొన్ని ప్లాన్లు మాత్రమే ఎక్కువగా కనిపించాయి. అదేవిధంగా డేటా తొలగించినప్పటికీ ధరలో తగిన తగ్గింపు ఉండలేదన్న అభ్యంతరాలు వినియోగదారుల నుంచి వచ్చాయి. TRAI ఈ నేపథ్యంలో TRAI 2026 ఏప్రిల్‌లో కొత్త సవరణకు ముసాయిదా విడుదల చేసింది. అందులో, టెలికం కంపెనీ Voice, SMS, Dataతో ఏ వాలిడిటీకి Special Tariff Voucher అందిస్తుందో, అదే వాలిడిటీకి Voice మరియు SMS మాత్రమే ఉన్న ప్రత్యేక ప్లాన్‌ను కూడా అందించాలని ప్రతిపాదించింది. అలాగే డేటా తొలగించిన మేరకు ధరలో కూడా సుమారుగా అనుపాత తగ్గింపు ఉండాలని పేర్కొంది. TRAI ఈ ప్రతిపాదన తర్వాత TRAI అధికారికంగా Telecom Consumers Protection (13th Amendment) Regulations, 2026ను సెప్టెంబర్ 22, 2026న విడుదల చేసింది. TRAI అధికారిక Regulations జాబితాలో ఈ సవరణ తాజాగా నమోదైంది. TRAI దీంతో డేటా అవసరం లేని వినియోగదారులకు మరిన్ని Voice-SMS only ప్లాన్ ఎంపికలు లభించే అవకాశం ఉంది. ఉదాహరణకు ఒక టెలికం సంస్థ 28, 56, 84 లేదా ఇతర నిర్దిష్ట కాలపరిమితులకు Voice-SMS-Data STVలు అందిస్తే, కొత్త నిబంధనల ప్రకారం అదే తరహా కాలపరిమితులకు Voice-SMS only ప్రత్యామ్నాయాలు అందించాల్సి ఉంటుంది. వాటి ధర కూడా సంబంధిత డేటా బండిల్ ప్లాన్‌తో పోలిస్తే సహేతుకంగా తక్కువగా ఉండాలి. TRAI ఇది ముఖ్యంగా రెండు రకాల వినియోగదారులకు ఉపయోగకరం. మొదటివారు ఇంట్లో బ్రాడ్‌బ్యాండ్ లేదా Wi-Fi ఉపయోగిస్తూ మొబైల్ డేటాను చాలా తక్కువగా ఉపయోగించే వారు. రెండో వర్గం ఫీచర్ ఫోన్లు లేదా సాధారణ కాల్స్, SMS కోసం మాత్రమే మొబైల్ ఉపయోగించే వృద్ధులు, తక్కువ డేటా వినియోగదారులు. వీరు ఉపయోగించని డేటా కోసం అదనంగా చెల్లించాల్సిన అవసరాన్ని తగ్గించుకోవచ్చు. అయితే ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన స్పష్టత అవసరం. “ఇకపై అన్ని 28 రోజుల ప్లాన్లు క్యాలెండర్ నెలగా మారాయి” అని చెప్పడం సరైంది కాదు. TRAI 2022లోనే ప్రతి టెలికం సర్వీస్ ప్రొవైడర్ కనీసం ఒక 30 రోజుల ప్లాన్, అలాగే ప్రతి నెల అదే తేదీన రీన్యూ అయ్యే కనీసం ఒక ప్లాన్ అందించాలని ఆదేశించింది. అంటే వినియోగదారులకు 30 రోజుల లేదా same-date monthly recharge ఎంపిక ఉండాలి; కానీ అన్ని existing 28-day packs తప్పనిసరిగా calendar-month packsగా మారాలనే నిబంధన కాదు. TRAI టెలికం ప్లాన్ల ధరలను TRAI స్వయంగా నిర్ణయించదు. మార్కెట్ పరిస్థితులు, పోటీ, వ్యాపార వ్యయాల ఆధారంగా టెలికం కంపెనీలే ధరలను నిర్ణయిస్తాయి. అయితే వాటి ప్లాన్లు పారదర్శకంగా, వివక్ష లేకుండా, regulatory frameworkకు అనుగుణంగా ఉండాలని TRAI పర్యవేక్షిస్తుంది. TRAI కొత్త Voice-SMS only ప్లాన్లు వినియోగదారులకు అందుబాటులో ఉన్నాయా లేదా తెలుసుకోవడానికి సంబంధిత టెలికం కంపెనీ అధికారిక యాప్, వెబ్‌సైట్, కస్టమర్ కేర్ లేదా రిటైల్ అవుట్‌లెట్లను పరిశీలించాలి. TRAI కూడా ఇటువంటి ప్లాన్లను స్పష్టంగా ప్రచురించి వినియోగదారులకు సులభంగా అందుబాటులో ఉంచాలని టెలికం సంస్థలకు సూచించింది. TRAI మొత్తంగా చూస్తే, కొత్త మార్పుల్లో ప్రధాన ప్రయోజనం “డేటా అవసరం లేని వారు డేటాకు తప్పనిసరిగా డబ్బు చెల్లించాల్సిన పరిస్థితిని తగ్గించడం.” అయితే ఒక్కో కంపెనీ ప్లాన్ ధర, వాలిడిటీ, unlimited calling, SMS limits వంటి వివరాలు వేర్వేరుగా ఉండవచ్చు. అందువల్ల recharge చేసే ముందు actual benefitsను పరిశీలించడం అవసరం.