హర్మూజ్‌లో అమెరికా దిగ్బంధనం ఎత్తివేతతో చమురు రవాణాకు కీలక ఊరట

అమెరికా-ఇరాన్ అవగాహన ఒప్పందం తర్వాత హర్మూజ్ జలసంధిలో ఉద్రిక్తత కొంత తగ్గినట్లు కనిపిస్తోంది. ఇరాన్ ఓడరేవులు, తీరప్రాంతాలకు రాకపోకలు సాగించే నౌకలపై ఉన్న అమెరికా దిగ్బంధన చర్యలు నిలిచినట్లు యూఎస్ సెంట్రల్ కమాండ్ ప్రకటించింది. ఈ నిర్ణయంతో హర్మూజ్‌లో చిక్కుకుపోయిన నౌకల కదలికలు మళ్లీ ప్రారంభమయ్యాయి. హర్మూజ్ జలసంధి ప్రపంచ చమురు రవాణాలో అత్యంత కీలకమైన సముద్ర మార్గం. ఈ మార్గంలో రవాణా నిలిచిపోతే చమురు ధరలు, సరఫరా గొలుసులు, ఆసియా మార్కెట్లు వెంటనే ప్రభావితమవుతాయి. అందుకే దిగ్బంధనం ఎత్తివేతను ఇంధన మార్కెట్లు తాత్కాలికంగా సానుకూల పరిణామంగా చూస్తున్నాయి. చమురు ట్యాంకర్లు సజావుగా కదలడం మొదలైతే సరఫరా ఒత్తిడి కొంత తగ్గే అవకాశం ఉంది. అయితే అమెరికా తన పర్యవేక్షణను పూర్తిగా ఉపసంహరించుకోలేదు. ఒప్పందంలోని అంశాలు అమలవుతున్నాయా అన్నది చూడడానికి అమెరికా యుద్ధనౌకలు హర్మూజ్ సమీపంలోనే ఉంటాయని స్పష్టం చేసింది. ఇది ఒప్పందంపై పూర్తిస్థాయి నమ్మకం ఇంకా ఏర్పడలేదని సూచిస్తోంది. ఒకవైపు రవాణాకు మార్గం తెరవగా, మరోవైపు సైనిక పర్యవేక్షణ కొనసాగించడం వాషింగ్టన్ జాగ్రత్త ధోరణిని చూపుతోంది. ఇరాన్ కూడా ఈ ఒప్పందంపై సున్నితమైన వైఖరి తీసుకుంది. చర్చల సమయంలో అమెరికా లేదా దాని భాగస్వాములు దురుద్దేశంతో వ్యవహరించినా, ఒప్పందాన్ని ఉల్లంఘించినా, మితిమీరిన డిమాండ్లు చేసినా తమ స్పందన తీవ్రంగా ఉంటుందని ఇరాన్ పార్లమెంట్ స్పీకర్ ఘాలిబఫ్ హెచ్చరించారు. ఈ వ్యాఖ్యలు ఒప్పందం వెనుక ఇంకా అనుమానాలు ఉన్నాయని స్పష్టం చేస్తున్నాయి. ఇప్పుడు ప్రధాన దృష్టి అరవై రోజుల చర్చల దశపై ఉంటుంది. ఈ సమయంలో హర్మూజ్ మార్గం తెరిచి ఉండటం, నౌకల రాకపోకలు సాధారణ స్థితికి రావడం, ఇరువైపులా సైనిక చర్యలు తగ్గడం కీలకం. అదే సమయంలో తుది ఒప్పందంపై స్పష్టత రాకపోతే పరిస్థితి మళ్లీ మారే అవకాశం ఉంది. భారత్ వంటి చమురు దిగుమతులపై ఆధారపడే దేశాలకు ఈ పరిణామం ముఖ్యమైనది. హర్మూజ్ మార్గం స్థిరంగా ఉంటే సరఫరా భద్రతకు ఊరట లభిస్తుంది. కానీ ఇది స్థిర శాంతి అని వెంటనే భావించడం సరైంది కాదు. ప్రస్తుతం హర్మూజ్‌లో కనిపిస్తున్నది తాత్కాలిక ఉపశమనం మాత్రమే. నిజమైన ఫలితం ఒప్పందం అమలు, ఇరువైపులా రాజకీయ నిబద్ధత, ప్రాంతీయ భద్రతా పరిస్థితులపై ఆధారపడి ఉంటుంది.